Mostrando entradas con la etiqueta ondorioak. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta ondorioak. Mostrar todas las entradas

2012-11-14

Ura, zaindu beharreko altxorra!

Argazkiaren iturria
Argazkiaren iturria

  Aurreko sarrerak aintzat harturik, ikusi ahal izan dugun moduan, gaur egun kutsadura nagusi da. Beraz, eta gaurko sarrera honen bidez aurkeztuko dizuedalarik, urarengan eragindako kutsadura hori, berotegi efektuaren eta gizakiok orokorrean sortzen dugun zaborraren ondoriozkoa da.

  Ura, gizakiok bizirauteko behar dugun baliabide garrantzitsua eta ezinbestekoa, baita baliabide berriztagarria da ere. Baina, gizakien jarduera anitzen ondorioz, ura hain kutsaturik egon daiteke, ezen gerora erabilgarria izateari utz diezaiokeen. Beraz, ibaietako, lakuetako eta itsasoetako urak, kutsaturik ager daitezke, batik bat. Latiniando-ren arabera, kutsadura eragiten duten faktore horietako batzuk, honakoak dira:
  • Desegin organikoetatik, uretan sartzen diren agente patogenoak (birusak, bakterioak, eta abar); edota oxigenoa behar duten horiek.
  • Substantzia kimiko inorganikoak, hau da, metal toxikoz konposaturiko azidoak. Esaterako; merkurioa, artsenikoa eta beruna, zeinak ura pozoitzen duten.
  • Landareen nutrienteek, itsas-azpiko landareen gehiegizko hazkundeak sor dezake. Hauek, gerora hil eta deskonposatu egiten dira, uretan ageri den oxigeno guztia agortuz, eta ekosistema horretako espezieen heriotza sortuz.
  • Substantzia kimiko organikoak. Adibidez: petrolioa edo plastikoa. Azkeneko honi erreparatuz, plastikoari buruz, blog honetako aurreko sarrera batean informazio gehiago topa dezakezue, gehiago jakin nahi izatekotan.
  • Sedimentuak edo esekita ageri den materia. Honi dagokionez, lurrean aurki daitezkeen partikula disolbaezinak dira, eta uraren kutsadura eragiten duten iturririk nagusienak dira.
  • Substantzia erradiaktiboak, zeinak minbizia eta sortzetiko gabeziak sor ditzaketen.
  • Beroak. Izan ere, batzuetan urari ur beroa atxikitzen zaio, eta honek bertako oxigeno kopurua murrizten du.
  Horrez gain, izakiek egunero zabor kopuru handia sortzen dute, kopuru honen zati handia ibaietara, nahiz lakuetara isurtzen dutelarik. Antza denez, gizartea oraindik ez da konturatu zaborra uretara isurtzeak ekar ditzakeen baldintza latzak zer nolakoak izan daitezkeen. Izan ere, gure Lur planetan, gero eta ur edangarri gutxiago aurki daiteke. Gainera, berrietan entzun dezakegunez, gero eta lehorte gehiago daude. Ildo beretik, pertsonek egiten duten uraren kontsumo neurrigabearen eraginez, ur litro asko xahutzen dira, ondorioak zeintzuk izan daitezkeen aintzat hartu gabe. Ondorio horiek, ecologismo.com-ek aurkezten dituenen artean honako hauek aipatu beharrekoak dira:

2012-11-11

Berotegi efektua

  Berotegi efektua, lurrazaleko tenperatura bitartekoaren igoerari deritzo, zeina aldaketa klimatikoaren sintoma eta ondorio gisa hartzen den.

  Lillian Bird-en eta José Molinelli-en (2001) arabera, XIX. mendearen amaieratik, zientzialariek Lurraren gainazaleko tenperatura bitartekoan, igoera nabarmena sumatu dute. Igoera hori, 0.5ºF eta 1.0ºF bitartekoa izan dela uste da. Ildo beretik jarraituz, XX. mendeko hamar urterik beroenak, 1985 eta 2000 urteen artean izandakoak direla esaten da, 1998 urterik beroena izan zela aintzat hartuz. Hainbat dira berotegi efektuak gauzatu dituen eraginak: itsaso Artikoaren ur gainean zeuden izotz-puskak urtu dira, esaterako.

  Horrez gain, berotegi efektua zenbait auzien ondoriozkoa da. WWF-k dioenaren arabera, erregai fosilen errekuntza eragile nagusietako bat da. Izan ere, euren errekuntzan CO2-a kanporatzen dute atmosferara. Hala eta guztiz ere, gizakiek suertatzen dituzten bestelako jardueren eraginez ere, zeinak industrializazioarekin lotura zuzena duten, azken urteetan atmosferan biltzen diren gasen pilaketa handiagoa izatea ekarri du. Hortaz, atmosferak izan beharreko bero kopurua baino gehiago gordetzen du, eta horrek gaur egun berotegi efektua edo aldaketa klimatikoa bezala ezagutzen duguna suertatu du. 
 
  Era berean, aurreko guztia kontuan harturik, berotegi efektuak zenbait ondorio gauzatzen ditu arlo desberdinetan. Orain horietako arlo garrantzitsu batzuetan ematen ari diren ondorio nagusietako batzuk aipatuko dizkizuet: